In dit rapport wordt een onderzoek uitgevoerd naar circulaire initiatieven op het gebied van. Projectontwikkeling, productontwikkeling en onderwijs. Deze initiatieven hebben zich verenigd in een
kennis- en leernetwerk, oftewel een Community of Practice. De initiatiefnemers van de proeftuinen
delen hier kennis en ervaring met elkaar omtrent circulaire innovaties in de bouwsector.
De proeftuinen zijn allemaal gevestigd in Overijssel en dragen bij aan het beantwoorden van een of
meerderen vraagstukken. Deze vraagstukken zijn benoemd in de Regionale Transitieagenda: circulair
bouwen Overijssel. Beantwoording van deze vraagstukken zal bijdragen aan de transitie van een lineaire-, naar een circulaire bouweconomie. In totaal zijn in de RTA negen diverse vraagstukken
benoemd. De vraagstukken zijn tot stand gekomen vanuit expertsessies, diepte- interviews en
literatuuronderzoek. De vraagstukken tonen aan dat veel benodigde kennis nog ontbreekt om een
circulaire economie te realiseren.
Om kennis en ervaring omtrent circulaire projectontwikkelingen te oogsten, is een Community of
Practice (CoP) gestart door de provincie Overijssel, Hogeschool Saxion, adviesbureau Balance & Result en Stichting Pioneering. De CoP bestaat uit een variatie van verschillende proeftuinen. De proeftuinen delen hun kennis en ervaring tijdens werksessies van de CoP. Hieruit blijkt waar in de praktijk tegenaan wordt gelopen als het gaat om circulair bouwen. Zo is er een gebrek aan uniforme regelgeving tussen gemeenten onderling en moeten gebruikte materialen voldoen aan nieuwbouweisen.
De proeftuinen weten op elk vraagstuk een antwoord te geven met uitzondering van vraagstuk 5: financiering. Circulair bouwen kent in de praktijk vaak extra geld en arbeid. Aan de overige 8 vraagstukken wordt al wel invulling gegeven vanuit de proeftuinen. Deze kennis en praktijkervaring van de initiatiefnemers is erg waardevol om mee te nemen in toekomstige projectontwikkelingen. Daarnaast kan geconcludeerd worden dat het voortzetten van de CoP in een 3e fase zeer waardevol
zal zijn om circulair bouwen verder te bevorderen.
Conclusie
De circulaire projectontwikkelingen, onderwijsinitiatieven en productontwikkelingen leveren elk een
andere bijdrage aan de oplossing van de 9 vraagstukken uit de RTA. De projectontwikkelingen geven
op verschillende manieren handen en voeten aan circulair bouwen.
De proeftuinen van Colpro, Alvasi en Hessenpoort Zwolle maken bijvoorbeeld gebruik van donorpanden. De materialen uit de donorpanden worden letterlijk gered van verbranding en
vernietiging. Indirect zorgt dit ook ervoor dat minder nieuwe bouwmaterialen geproduceerd hoeven
te worden. Deze proeftuinen bewijzen dat de huidige vastgoedvoorraad, de vastgoedvoorraad van de
toekomst kan vormen. Echter moeten vaak kostbare ingrepen gedaan worden om de gebruikte
bouwmaterialen geschikt te maken voor hergebruik. Deze ingrepen kunnen eventueel opgepakt
worden door de maatschappij in de vorm van sociale werkplaatsen. De werkplaatsen leveren hiermee
een zeer grote toegevoegde waarde, aangezien gezorgd wordt voor een flinke co2 reductie t.o.v. een
ontwikkeling met nieuw bouwmateriaal. De proeftuinen van RPP en de apotheek Hardenberg
bewijzen dat ook met nieuwe materialen circulair gebouwd kan worden. In deze ontwikkelingen
worden ontzettend veel natuurlijke materialen toegepast, zoals hout, leem en cellulose isolatie. De
niet- natuurlijke materialen in deze ontwikkelingen worden zo ontworpen, dat ze in een later stadia
hergebruikt kunnen worden (demontabele staalconstructie apotheek Hardenberg).
Ook de productontwikkelingen binnen de CoP zijn kansrijk. De AmperaPort en de AmperaSol gebruiken de bestaande infrastructuur, om daar vervolgens meer waarde aan toe te voegen in de vorm van duurzame energieopwekking. Daarnaast wordt bij AmperaPark onderzoek uitgevoerd naar de
mogelijkheden om regenwater op te vangen, om vervolgens in te zetten t.b.v. de gebouwde omgeving.
Het product van Duspot (matchingsapp inframaterialen) moet bevorderen dat meer bouwpartijen
kansen gaan zien in gebruikte inframaterialen. Zo kunnen inframaterialen beter en makkelijker
hergebruikt worden. Het product van Treesixty zal zorgen voor een soepeler bouwproces voor
opdrachtgever en -nemer. Het product zorgt dat ontwerpers en architecten makkelijker een circulair
productieklaar ontwerp kunnen maken. Het ontwerp maakt het bouwproces voor aannemers ook
makkelijker omdat een groter deel van de voorbereiding bij de ontwerper komt te liggen.
