In het streven om tegen 2030 minimaal 50% van het primaire grondstofgebruik te verminderen, heeft de koplopersgroep Circulariteit van WoON-Twente al diverse initiatieven ontplooid. Eén van deze initiatieven betreft het digitaal in kaart brengen van materialen die vrijkomen bij sloop en/of renovatie.
Het blijkt echter een uitdaging om los te komen van de vertrouwde werkwijzen en denkwijzen, en circulariteit volledig te integreren. Naast technische, organisatorische en financiële ontwikkelingen is draagvlak essentieel. Dit draagvlak moet worden gecreëerd binnen individuele teams, tussen verschillende afdelingen en tussen woningcorporaties en hun bouwpartners. Binnen WoON is er een sterke behoefte aan kennisdeling, het leren van elkaar en het ontwikkelen van een gezamenlijke agenda voor de verdere uitrol van circulair (ver)bouwen.
Het project Bouwen aan Human Capital kan dit proces versnellen door het inzetten van verschillende learning communities. De eerste stap is het in kaart brengen van de vrijkomende materialen bij sloop en/of renovatie. Dit proces roept veel vragen op. In een micro learning community kunnen de belangrijkste vraagstukken samen met woningcorporaties worden geïdentificeerd, om deze vervolgens verder uit te werken in een challenge-based learning community.
Vraagstelling
Er is gestart met een Micro LC met de vraagstelling:
Het inventariseren van de meest belangrijke vraagstukken die horen bij het (digitaal) in kaart brengen van uitkomende materialen.
Vanuit deze micro LC is de vraagstelling voor de challenge based LC:
Hoe kunnen we 50% van de vrijkomende materialen die vrijkomen bij renovatie, sloop en projecten oogsten en ter beschikking stellen voor hergebruik.
Wat is opgeleverd en geleerd?
Tijdens de Learning Community was de ambitie om te verduurzamen wat breder, maar gedurende de sessies bleek dat er een verschil is in ambitie bij de verschillende woningcorporatie en is het doel bijgesteld. Er is vooral gericht op een reguliere mutatie waarbij verduurzaming niet nodig is. Hierbij is er vooral geleerd:
- Elke woningcorporatie heeft het mutatieproces anders georganiseerd (met interne en/of externe partijen, andere software applicaties)
- Aantallen mutatie: ligt ongeveer op 10% van de voorraad. Betekent voor Welbions 1180 woningen, DWP 1600 woningen, Ons Huis 600 woningen.
- Elke woningcorporatie stelt andere eisen aan het opleveringsniveau na mutatie.
- In veel gevallen worden er merken of gelijkwaardig voorgeschreven.
Deze learning Community heeft een aantal acties opgeleverd voor het oogsten en toepassen:
Acties voor woningcorporaties bij oogsten:
- Bij sloopt een materialeninventarisatie laten uitvoeren waarin de top 10 materialen bij mutatieonderhoud wordt meegenomen.
- Oogster toont aan hoeveel materialen er voor hergebruik wordt ingenomen en wat er met deze materialen gaat gebeuren (reviseren, hoe en voor wie beschikbaar gesteld, liefst lokaal laten landen)
- In de aanbesteding hierop eisen of gunnen.
Acties voor woningcorporaties bij toepassen:
- Met leveranciers, RGS partners en co-makers afspraken maken over het gebruik van circulaire materialen en laten landen in KPI’s.
- Jaarlijkse verantwoording op inkoop en gebruik KPI’s
- Jaarlijks updaten van circulaire alternatieven en KPI’s
- Aan deze partijen wordt gevraagd zelf afspraken te maken met de aanbieders zodat zij over voldoende producten kunnen beschikken (liefst lokaal)
- In de keuze van partners/leveranciers hierop eisen of gunnen.
Samenstelling Learning Community
Deze learning community is uitgevoerd door Woningcorporatie De Woonplaats, Welbions, Woningcorporatie Ons Huis en Woningcorporatie Viverion met ondersteuning van Hogeschool Saxion en Stichting Pioneering.
Doorlooptijd
De Learning community startte op 16 Oktober 2023 bij de Woonplaats in Enschede met een bijeenkomst van 90 minuten waarin is kennisgemaakt, afgetrapt en een begin hebben gemaakt met de inhoud. Er hebben in totaal negen werksessies van een uur plaatsgevonden tussen 16 oktober en 4 december 2023. In de laatste bijeenkomst op 30 januari is er een eindpresentatie gegeven aan de opdrachtgever en teruggeblikt op de casus en deze geëvalueerd.
Mogelijk gemaakt door
Deze learning community is gefinancierd vanuit het programma ‘Regionaal Bouwen aan Human Capital’. Regionaal Bouwen aan Human Capital versnelt een emissievrije, circulaire en klimaatbestendige leefomgeving in Oost-Nederland. Door het inzetten van effectieve Human Capital instrumenten in de bouwsector. Dit doen we in opdracht van het Topconsortium Kennis en Innovatie (TKI) Bouw & Techniek en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Dit programma loopt in 2023 en wordt landelijk aangestuurd door TNO. Er zijn vier regionale samenwerkingsverbanden in Nederland. Regionaal Bouwen aan Human Capital Oost-Nederland is een samenwerkingsverband tussen het ROC van Twente, Hogeschool Saxion en Stichting Pioneering.
