Inleiding
WBO Wonen, de gemeente Oldenzaal en Natuur Milieu Educatief Centrum De Höfte hebben met ondersteuning van de waterschappen Rijn en IJssel en Vechtstromen een onttegelactie opgezet.
Doel van de actie was om de kans op wateroverlast tijdens hevige regenval te verkleinen, net als de kans op oververhitting in en rond de woning tijdens extreme hittegolven.
Aanleiding
Veel woningen hebben tegenwoordig weinig groen in hun tuin. Hierdoor is de kans op wateroverlast tijdens hevige regenval of oververhitting tijdens extreme hittegolven groter. Ter voorkoming hiervan heeft WBO Wonen samen met partners een stimuleringsprogramma opgezet voor het onttegelen van voortuinen. Gekoppeld hieraan is in samenwerking met de gemeente Oldenzaal een tuinenactie opgezet. Na het zien van zogenaamde tegellovers (tegels met daarop bewustmakende teksten) konden mensen zichzelf en hun versteende voortuin nomineren voor een klimaat adaptieve tuinmake-over. Deze make-over werd uitgevoerd door leerlingen van het Zone. college (groen onderwijs) als onderdeel van hun opleiding.
Werkwijze en resultaten
De Höfte heeft kinderen van de buitenschoolse opvang in Oldenzaal lesgegeven in klimaatverandering met de lespakketten en watertafels van de waterschappen. Hierna zijn de kinderen en docenten de wijken van Oldenzaal ingetrokken om in versteende gebieden met spuitkrijt bewustmakende teksten op tegels te spuiten.
Verslaggevers van Tubantia zijn door de woningcorporatie gevraagd om mee te lopen met de kinderen, zodat zij hun verhaal konden vertellen. Ook zijn de kinderen op straat aangesproken door volwassenen met de vraag wat ze aan het doen waren. WBO wonen was de initiator van dit project en samen met de gemeente heeft WBO het traject verder opgepakt.
Businesscase
Met de drie tuinen in heel Oldenzaal is er geen risico opgelost. Wel wilde WBO wonen inzetten op bewustwording. De acties worden ook dit jaar herhaald om hier verder op in te zetten. Bij het effect met voldoende deelname kan gezegd worden dat de kans op toekomstige financiële risico’s voor WBO Wonen als gevolg van wateroverlast op de begane grond in woningen en af te handelen klachten door oververhitting verkleind kan worden. Een stimulerings- en bewustwordingsprogramma kent geen klassieke businesscase.
WBO Wonen heeft geen urenverantwoording bijgehouden. De gemaakte kosten zijn puur voor de tuin (€1000,- per tuin), enkele spuitbussen en mallen voor de teksten en het ophalen en wegbrengen van een watertafel door een koeriersdienst.
De Höfte heeft wel een kostenplaatje gemaakt. Dit kwam neer op een bedrag van enkele duizenden euro’s voor de gehele uitwerking en begeleiding van het traject. Bewoners hebben geen vergoeding gekregen. Leerlingen van het Zone college hebben de tuinen ontworpen en planten besteld.
Bewoners
Ervaringen van bewoners zijn positief. Samen met de leerlingen hebben zij hun tuin ontworpen en (waar mogelijk) ook samen aangelegd. De bewoners waarderen de hulp bij het ontwerp en de aanleg enorm, omdat het resultaat vaak mooier is dan ze zelf hadden kunnen bedenken. Niet alleen zijn ze af van hun versteende en saaie tuin, maar ook hoeven ze de aanleg niet helemaal zelf te verzorgen.
Dat vinden veel bewoners prettig, omdat hun tuin- en plantenkennis vaak beperkt is. In eerste instantie was het wel lastig om de bewoners mee te krijgen. Onbekend maakt onbemind en hierdoor heeft WBO Wonen slechts een paar aanmeldingen gehad. Achteraf heeft de corporatie de tuinen nog laten zien in het eigen bewonersblad met verhalen van huurders erbij.
Geleerde lessen en advies
De inzet van de kinderen van de buitenschoolse opvang was erg leuk voor alle betrokken partijen. De kinderen waren heel enthousiast en WBO Wonen heeft hiermee bijgedragen aan hun bewustwording over het klimaat. En ga als bewoner maar eens in discussie met een kind over klimaat! Kinderen vertellen graag wat ze geleerd hebben aan iedereen die het wil horen.
Wat beter had gekund, was het zichtbaar maken van de actie. Door haast bij WBO Wonen, dat was ontstaan doordat er afstemming plaats moest vinden met de BSO´s in verband met de vakanties en het plantseizoen, was dit nu enigszins een ondergeschoven kindje. Ook heeft de woningcorporatie een negatieve reactie ontvangen van een bewoner. Deze had naar eigen zeggen een tuin die netjes was, in tegenstelling tot de verwilderde tuin van haar buurman. Zij was boos en voelde zich onterecht op de vingers getikt. Ook vond ze het belachelijk dat kinderen waren ingezet om deze boodschap te verkondigen.
Het advies aan corporaties die een soortgelijke actie willen oppakken, is om de gemeente en een laagdrempelige organisatie zoals De Höfte te betrekken. Een goede PR-campagne via lokale communicatiekanalen is hierbij essentieel. Denk aan de wijkkrant, plaatselijke krant, lokale omroep, websites, Facebook etc.
Het betrekken van schoolkinderen is een succesformule. Enthousiaste kinderen zijn eerlijk, bevlogen en krachtig in het communiceren van de boodschap.
Een vorm van een prijsvraag of beloning (denk aan gratis beschikbaar gestelde afvalcontainers) doet het bij dit soort acties altijd goed. Belangrijk is daarnaast om te werken aan saamhorigheid in de straat. Tot slot is ook het samenwerken met een opleiding op het gebied van tuinen een succes gebleken. Een duidelijk plan en een schets van een mooi alternatief kan bewoners verleiden om overstag te gaan.
